De ontwikkelcirkel als handreiking voor schoolontwikkeling

De ontwikkelcirkel als handreiking voor schoolontwikkeling

Schoolontwikkeling evolueert, hoe ondersteun je deze evolutie?

Schoolontwikkeling is niet iets dat je in gang zet, het gebeurt. Teamleden werken samen, zij vergaderen en zij leren van hun dagelijks werk. Schoolontwikkeling hoef je niet in gang te zetten, het evolueert uit zichzelf.

Dit lijkt logisch, maar is het niet. De betekenis van ontwikkeling is verschoven van geleidelijk aan ontwikkelen naar groeien, een hogere graad krijgen. Externe aanbieders voor schoolontwikkeling, maar ook directeuren en teamleden zijn geneigd om een gewenste verandering in de school te managen om zo de innovatie te realiseren. Het blijft de vraag hoe duurzaam de innovatie is, zodra het managen stopt. Als onderzoeker heb ik leerkrachten en directeuren bevraagd op leidinggeven aan onderwijsinnovaties. Hoe zorg je er nu voor dat een (zoveelste) innovatie in het onderwijs niet op de plank blijft liggen. Hoe maak je teamleden eigenaar van de innovatie? Opmerkelijke vragen eigenlijk als je ze in het licht van ontwikkeling als een gegeven plaatst. We kunnen ons hoogstens afvragen hoe de ontwikkeling die gaande is, verbinding voelt met het groter geheel (de schoolontwikkeling).

  • Willen jullie je professionaliseren, maar niet via formeel onderwijs? Dan is de ontwikkelcirkel iets voor jullie! Informeel leren, met je eigen team, op je eigen school.
  • Weet jij als schoolleider, weten jullie als team, dat alleen inhoudelijke nascholing te weinig effectief blijkt te zijn, dan is de ontwikkelcirkel iets voor jullie. De ontwikkelcirkel richt zich op meer dan inhoud! Je leert ook over ontwikkelprocessen die gaande zijn in je school.
  • Durf jij het aan om als team te leren hoe je aan elkaar feedback kunt geven? Om als team na te denken over hoe je sociaal en functioneel gezien samenwerkt? Of houden jullie het liever gezellig?!

De ontwikkelcirkel heeft 2 doelen:

Leren op inhoud gaat samen met leren op proces. Als (individueel) team(lid) helpt kennis van het proces je in het observeren en aansturen van volgende ontwikkelprojecten in de school.

  • Onderwijsinhoudelijk: je ontwikkelt en specialiseert je als team op een thema of project waarbij er aandacht is voor de 4 sporen van de Vorkmethodiek. Dit onder begeleiding van mij als facilitator, waarbij ik gebruikmaak van de Vorkmethodiek. Afhankelijk van jullie leervermogen en behoeften als team, zal ik bewust meer of minder sturen.
  • Educatief: je leert als team wat de ontwikkelcirkel is. Je doet kennis op vanuit de Vorkmethodiek: kennis over zelfsturing van projecten, kennis over het opzetten en onderhouden van projecten, kennis over het benutten en waarderen van individuele talenten, kennis over het verbinden van projecten aan het groter geheel. Dit tweede doel, educatief, is van groot belang.

De werking van de ontwikkelcirkel

De Vorkmethodiek van Rudy Vandamme wordt binnen de ontwikkelcirkel toegepast. Deze methodiek kent 4 sporen (het project, de zelfsturing, het individu en het groter geheel) die er voor zorgen dat een project zich ontwikkelt. Het gaat uit van de kracht van het NU. Het kijkt even terug naar het verleden, waar komen we als team met dit thema vandaan. En het kijkt even vooruit, waar zouden we naar toe willen als team met dit thema. Maar daarna blijft het VORKmodel focus houden op het NU. Wie ben jij als individu en welke bijdrage kun jij leveren vanuit jouw plek? Hoe leveren we als team een bijdrage aan het groter geheel (de school of misschien zelfs maatschappij / beroepsgroep)?

Vaak is er spanning tussen de sporen. Er ontbreekt in zijn geheel een spoor of er is te weinig aandacht voor verbinding tussen de sporen. Bijvoorbeeld: je bereikt als team resultaten, zonder een individuele bijdrage te erkennen. Individuele bijdragen en verschillen tussen teamleden worden gemakkelijk te weinig erkend en daarmee te weinig benut voor de kwaliteit van het resultaat. Een ander team erkent wel de individuele bijdrage maar het taakgerichte raakt vergeten, waardoor het team meer familiair met elkaar optrekt en het goed heeft met elkaar. Geregeld komt het voor dat de bijdrage aan het groter geheel niet in rekening wordt gebracht. Wat betekent dit project voor onze school maar ook andersom: hoe benut onze school dit project?

 

Neem vrijblijvend contact op om te kijken of dit wat voor jullie school is!

Liesbeth