Blog & Nieuws

Laat jongeren zelf ‘de bus’ besturen!

Laat jongeren zelf ‘de bus’ besturen!

Jongeren inzicht geven in zelfsturing

Een van de ontwikkelingstaken van jongeren is het door ontwikkelen van hun zelfsturend vermogen. Zelfsturend vermogen wil zeggen dat de jongere effectief gedrag kan inzetten om een doel op korte of lange termijn te behalen. Voor het behalen van een doel, zoals een opleiding, is motivatie gewenst. Jongeren zijn volop in ontwikkeling waardoor de gewenste motivatie naar de achtergrond kan verdwijnen. De jongere wil wel, maar er is ook zoveel anders. Wat meer aan de oppervlakte drijft en aandacht krijgt, is de persoonlijke ontwikkeling van de jongere zelf. De vraag ‘wie ben ik’ en ‘wie mag ik zijn ten opzichte van de ander?’ Juist in beroepsopleidingen wordt de jongere aangesproken op zijn mens-zijn als volwassene en niet meer als kind. De jongere mag gaan staan voor wie hij is en komt los van zijn kindpositie. Dit roept vragen en onzekerheden op die jongeren veel bezighouden. Niet alleen de jongere zelf verandert, maar ook de interactie met zijn omgeving. Het zelfsturend vermogen van de jongeren is steeds aanwezig, maar is meer een onderstroom. Het stuurt de jongere vaak onbewust, wat maakt dat ze soms wel en soms niet hun doel halen. Door zelfsturing meer bewust te maken krijgt de jongere meer inzicht op deze onderstroom. Naast begeleiden van de zelfsturing is inzicht geven in hun eigen zelfsturing effectief. Zeker met het oog op jezelf staande houden in deze maatschappij.

Zelfsturend vermogen — De chauffeur van de bus

De chauffeur van de bus weet waar hij naartoe wil rijden. Nou ja… wíl, soms wil hij het zelf, maar het komt ook vaak voor dat hij de rit móét rijden. Meestal heeft hij de route van tevoren uitgestippeld. Soms, als het om een lange afstand gaat, bedenkt hij de route al rijdend. De chauffeur bepaalt zijn eigen snelheid. Wanneer de omgeving mooi is, heeft de chauffeur meer afleiding en vertraagt zijn snelheid. Hij geniet van alles wat om hem heen te zien is. Andere momenten is het zicht minder mooi, is er minder afleiding en gaat de snelheid omhoog. Naarmate de chauffeur ouder wordt, mag hij in grotere bussen rijden en ook over langere afstanden. Of de chauffeur nu jong of oud is, hij is de chauffeur! En op elke rit stappen mensen in, soms ook uit. De mensen die instappen verschillen nogal. Er zijn mensen die relaxed achterin gaan zitten en meekijken waar de bus naartoe gaat. Ze voelen zich ontspannen en maken zich niet zo druk over de gekozen route, de rijvaardigheid van de chauffeur en de snelheid. Er zijn ook passagiers die zich wel bemoeien met de route, vaardigheid en/of de snelheid. Zij geven aanwijzingen/tips aan de chauffeur. Het verschilt per passagier hoe tips gegeven worden. Helaas zijn er ook passagiers die zo goed weten hoe het moet of die te weinig tijd hebben. Zij nemen het stuur of de pedalen van de chauffeur over! Soms wordt de chauffeur platgedrukt door de passagier, maar vaker nog stapt de chauffeur zelfs achter het stuur vandaan en gaat lekker achterin zitten. Hij is het stuur kwijtgeraakt en laat zich rijden op weg naar het doel. Ondanks dat dit wel relaxed lijkt, vindt de chauffeur het echt gaaf als hij zelf op het juiste moment bij de eindbestemming is gekomen!

Wat is jouw plek als docent / opvoeder?

Als studenten chauffeur van hun eigen project zijn, dan vraagt dit iets van de plaats van opvoeders en docenten. De belangrijkste voorwaarde is dat de jongere achter het stuur blijft zitten. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Een voorbeeld uit mijn dagelijkse praktijk. Onze peuter mag leren zijn eigen jas dicht te doen. Toch overkomt het mij vaak genoeg dat ik het ‘even’ voor hem doe. Dat gaat sneller en dan kunnen we weg, denk ik. Hier gaat het al mis. Ik ga op de chauffeursstoel zitten en neem het stuur over. Gelukkig zijn peuters daar zeer alert op en roepen ze vaak genoeg: “Ik wil het zelf doen!” Denk als opvoeder of docent eens na over jouw positie in de bus van een jongere. Mag de jongere door de berm rijden? Mag de jongere snelheid verminderen en genieten van de omgeving? Lukt het om coachend te begeleiden? Wat als de jongere een andere kant uit rijdt? Naast hulp kan het lerend zijn voor de chauffeur om te kijken naar zijn eigen rijstijl. Hoe pakt hij de rit aan? Wat werkt daarin goed? Wat werkt niet goed en moet de jongere loslaten? Wat kan de jongere nog aanvullen op zijn rijstijl zodat het doel op de juiste tijd bereikt wordt?

Trainingsaanbod

De workshop Zelfsturing voor jongeren, helpt jongeren om inzicht te krijgen in hun eigen zelfsturing. Wat is zelfsturing en hoe werkt dit bij mij? Door (succesvol) gereden ritten te onderzoeken krijgt de jongere inzicht in zijn of haar effectief en doelgericht gedrag. De workshop bestaat uit 2 delen voor een groep van max. 25 jongeren waarbij het gewenst is dat de coach / docent aanwezig is.

Wil je meer informatie neem dan contact met mij op door te bellen of te mailen.